Realizacja RPO w roku 2009- podsumowanie

Konferencja podsumowująca realizację Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego w roku 2009 odbyła się 19 listopada w Hotelu Wrocław. Udział w niej wzięli Członek Zarządu Województwa nadzorujący departament RPO - Grzegorz Roman,  Wojewoda Dolnośląski Rafał Jurkowlaniec oraz przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Banku Gospodarstwa Krajowego.

Podczas konferencji zaprezentowano stan zaawansowania wdrażania Regionalnych Programów Operacyjnych w Polsce, pokazano jak realizacja RPO Województwa Dolnośląskiego wspiera polską przedsiębiorczość, z jakimi problemami spotyka się realizacja programu oraz jakie przed realizującymi go osobami „wyzwania” na przyszłość.

Wojewoda Dolnośląski Rafał Jurkowlaniec realizację Regionalnego Programu Operacyjnego w roku 2009 ocenia bardzo pozytywnie: „sytuacja jest bardzo dobra, cel na bieżący rok został osiągnięty. Realizacja programu przebiega sprawnie, a przeprowadzający ją urzędnicy są dobrze przygotowani”- oceniał Wojewoda.  

Prezentację podsumowującą wdrażanie RPO w naszym regionie przedstawił Członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego - Grzegorz Roman.

(prezentacja do pobrania)

RPO W LICZBACH

Do tej pory Instytucja Zarządzająca RPO WD (Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego) ogłosiła 52 nabory wniosków o dofinansowanie (w ramach Priorytetów 1-9) w trybie systemowym i konkursowym, na łączną kwotę środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w wysokości ponad 680 mln euro.

Ponadto w Indykatywnym Wykazie Indywidualnych Projektów Kluczowych (IWIPK), czyli na liście projektów o szczególnym znaczeniu dla całego regionu umieszczonych zostało 56 projektów, dla których szacunkowa wartość dofinansowania środkami EFRR wynosi blisko 314 mln euro.

Łącznie projekty indywidualne oraz alokacje na nabory już ogłoszone wyczerpują ponad 82% alokacji całego Programu.

Ubieganie się o środki finansowe w ramach RPO WD może nastąpić w ramach trzech trybów:

1.    Tryb indywidualny
Na listę projektów kluczowych wpisano 56 projektów, w tym 3 projekty rezerwowe (dofinansowanie z UE projektów z listy podstawowej 314 112 417 EUR).

Na realizację projektów indywidualnych zarezerwowano ok. 25 % alokacji całego Programu.

Ogółem do 13 listopada 2009 zawarto 15 umów o dofinansowanie na realizację projektów indywidualnych o łącznej wartości 707 331 033 zł, w tym  kwota dofinansowania  ze środków unijnych 371 089 608 zł.

Dla porównania w grudniu 2008 zawarto 2 umowy o dofinansowanie z beneficjentami projektów indywidualnych.     

2.    Tryb systemowy

Do 13 listopada 2009 r. ogłoszono łącznie 11 naborów w trybie systemowym. Alokacja dla wszystkich naborów w trybie systemowym wynosi ponad 200 mln euro.

Dla porównania w roku 2008 ogłoszono 9 naborów w trybie systemowym.

WARTO WIEDZIEĆ:
Tryb systemowy wyróżnia dolnośląską Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym (IZ RPO WD) w skali kraju. Wymaga on znacznie większych nakładów pracy po stronie IZ RPO WD, daje jednak pewne korzyści po stronie beneficjenta, gdyż:
    w trybie systemowym potencjalni beneficjenci zgłaszają poprzez narzędzie internetowe, czyli Bazę Projektów Systemowych, uproszczoną propozycję projektu zamiast pełnej, kosztownej dokumentacji wraz z załącznikami;
    następnie Zarząd Województwa Dolnośląskiego na podstawie złożonych dokumentów,
w oparciu o strategiczne kryteria wyboru projektów, zaprasza konkretnych projektodawców do złożenia właściwego wniosku o dofinansowanie wraz z całą dokumentacją towarzyszącą
    kolejnym etapem w trybie systemowym jest ocena formalna i merytoryczna wniosków
o dofinansowanie.
    beneficjenci mają 2 lub 3 lata na realizację projektów – stąd pierwsze duże wydatki nastąpią w drugiej połowie 2009r i i w roku 2010.

3.    Tryb konkursowy
W ramach tego trybu do 13 listopada br. ogłoszono łącznie 41 konkursów na kwotę alokacji 482 165 149 euro.

Dla porównania w roku 2008 ogłoszono 9 konkursów (na alokację 173 186 915 zł).

PROJEKTY WYBRANE PRZEZ ZARZĄD WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO, CZYLI PROPOZYCJE PROJEKTÓW, KTÓRE PRZESZŁY POZYTYWNIE OCENĘ I ZOSTAŁY WYBRANE DO DOFINANSOWANIA.

Ogółem do 13.11.2009 r. zostało wybranych 607 projektów o łącznej wartości 3 061 983 437 zł i wnioskowaną kwotą dofinansowania w wysokości 1 859 810 629 zł.

Dla porównania: do końca 2008 r. Zarząd Województwa Dolnośląskiego wybrał łącznie do dofinansowania 12 projektów o łącznej wartości 194 072 096 zł i 102 952 328 zł dofinansowania z UE, w tym 3 projekty indywidualne na kwotę 125 919 620 zł, w tym 69 795 990 zł stanowi suma dofinansowania z UE.

DOLNOŚLĄSKIE NA 4 MIEJSCU:
Pod względem wartości dofinansowania wszystkich projektów zatwierdzonych do realizacji jesteśmy na 4 miejscu, zaraz po Mazowieckim, Pomorskim i Śląskim.

PODPISANE UMOWY

Ogółem do 13 listopada 2009 r. podpisano 375 umów o łącznej wartości 2 590 268 743 PLN i kwocie dofinansowania  1 608 312 168 zł.

Dla porównania w grudniu 2008 r. zostało podpisanych 7 umów o dofinansowanie (w tym dwie w trybie indywidualnym). Łączna wartość projektów wyniosła 148 636 212,72 zł, zaś łączna kwota dofinansowania 78 495 800,92 zł.

W porównaniu z rokiem 2008 wartość podpisanych umów w 2009 roku wzrosła o ponad 1400%.W skali kraju DOLNOŚLĄSKIE JEST NA DRUGIM MIEJSCU pod względem wartości podpisanych umów/decyzji – zaraz po Wielkopolskim.

PRZYSPIESZENIE WYDAWANIA ŚRODKÓW - SYSTEM ZALICZEK W RAMACH RPO

W celu przyspieszenia wydatkowania środków Instytucja Zarządzająca, począwszy od 2009 roku, umożliwiła beneficjentom korzystanie z zaliczek. Taka forma finansowania zwiększa dostęp do środków na finansowanie projektów i obniża koszty ich pozyskania, a co za tym idzie przyspiesza tempo realizacji inwestycji.

* Beneficjenci realizujący projekty w ramach Działań 1.1 i 1.2 mogą otrzymać maksymalnie 35% przyznanego dofinansowania – wypłata zaliczki następuje w jednej transzy;

* Beneficjenci realizujący projekty w ramach Priorytetów 1-9 (z wyłączeniem Działań 1.1 i 1.2) mogą otrzymać całość bądź część dofinansowania w formie zaliczki w jednej lub kilku transzach.

DOLNY ŚLĄSK NA DRUGIM MIEJSCU:

Pod względem wartości wniosków o płatność złożonych przez beneficjentów jesteśmy na drugim miejscu w Polsce –po województwie wielkopolskim.
Podobnie jest z płatnościami przekazanymi beneficjentom –zajmujemy drugie miejsce, po Wielkopolsce, z kwotą ponad 480 mln zł.

PRZEDSIĘBIORCY ZYSKAJĄ DZIĘKI ODNAWIALNYM INSTRUMENTOM FINANSOWYM – INICJATYWA  JEREMIE

Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ogłosił w maju 2009 r. konkurs na realizację projektu „Dolnośląski Fundusz Powierniczy”, dzięki któremu dolnośląskie firmy starające się o dofinansowanie z funduszy europejskich będą miały łatwiejszy dostęp do pożyczek, poręczeń, kredytów. Konkurs wygrał Bank Gospodarstwa Krajowego i 23 września 2009 r. władze województwa podpisały stosowną umowę  z przedstawicielami BGK.
Inicjatywa JEREMIE, w ramach której będzie działać Dolnośląski Fundusz Powierniczy, ma przyczynić się do najbardziej skutecznego przeciwdziałania negatywnym zjawiskom spowolnienia gospodarczego. Województwo dolnośląskie jest czwartym regionem w kraju, który wdraża inicjatywę JEREMIE. Kwota przeznaczona na realizację projektu na Dolnym Śląsku wynosi ponad 400 mln zł. Dla porównania: woj. pomorskie wygospodaruje ponad 303,6 mln zł, zachodniopomorskie 280 mln zł, wielkopolskie ponad 263 mln zł, a łódzkie - tylko nieco ponad 188 mln zł. Pierwsze środki na działalność w ramach JEREMIE trafią do dolnośląskich firm najwcześniej w pierwszym kwartale 2010 r.

KTÓRE NABORY CIESZYŁY SIĘ NAJWIĘKSZYM ZAINTERESOWANIEM?

Ogromnym zainteresowaniem cieszyły się konkursy dla przedsiębiorców, przeprowadzane przez     Dolnośląską Instytucję Pośredniczącą oraz nabory dotyczące dofinansowania projektów z zakresu     infrastruktury drogowej, środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego, turystyki i kultury, edukacji i zdrowia.

W ogłoszonych naborach w trybie systemowym i konkursowym największe zainteresowanie     pod względem złożonych wniosków o dofinansowanie zaobserwowano w Priorytecie 7 Edukacja nabór „Szkoły”, gdzie wartość  złożonych wniosków 17-krotnie przekroczyła alokację przeznaczoną na nabór. W priorytecie Edukacja –nabór „Przedszkola” –przekroczono 8-krotnie, w Priorytecie 6 Turystyka i Kultura –działanie Turystyka aktywna –ponad 7-krotnie, a w Priorytecie 3 Transport -wartość złożonych wniosków ponad 5-cio krotnie przekroczyła alokację EFRR przeznaczoną na ogłoszone nabory.

A KTÓRE NAJMNIEJSZYM?

Najmniejsze zainteresowanie w ramach ogłoszonych naborów dotyczyło współpracy międzynarodowej i wymiany doświadczeń. W wyniku ogłoszonych naborów o tej tematyce w ramach działań: Rozwój infrastruktury szkolnictwa wyższego, Rozwój infrastruktury placówek edukacyjnych, Poprawa jakości opieki zdrowotnej , Infrastruktura wodno-ściekowa nie złożono żadnych wniosków o dofinansowanie.

Brak zainteresowania naborami w zakresie współpracy międzynarodowej i wymiany doświadczeń może wynikać ze zbyt małej alokacji przeznaczonej na nabór lub braku zainteresowania wśród beneficjentów na tego typu projekty, ze względu na fakt, że na obszarze województwa dolnośląskiego w zakresie współpracy międzynarodowej realizowane są projekty ze środków Europejskiej Współpracy Terytorialnej.

KTO REALIZUJE, CZYLI TYPY BENEFICJENTÓW

Największy udział pod względem ilości realizowanych projektów mają jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorstwa i przedsiębiorcy oraz zakłady opieki zdrowotnej. Pod względem udziału w wartości dofinansowania z EFRR wynikającej z podpisanych umów/wydanych decyzji o dofinansowanie największe znaczenie mają jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorstwa i przedsiębiorcy oraz szkoły wyższe i ZOZ-y.

Najwięcej projektów w ramach wyróżnionej grupy realizują gminy województwa dolnośląskiego i samo województwo. Wskazani beneficjenci odpowiadają za blisko 90% projektów w tej grupie.

Największy udział w liczbie realizowanych projektów wśród przedsiębiorstw, z którymi zostały podpisane umowy o dofinansowanie, mają spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (73 projekty) i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (57 projektów). Pod względem wartości realizowanych projektów dominują spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Łączna wartość projektów realizowana przez tę grupę wynosi 100 530 394,20 PLN.

Wg powyższego biorąc pod uwagę typ przedsiębiorstwa: 39,35% projektów realizują małe przedsiębiorstwa, 11,90% mikroprzedsiębiorstwa, 30,48% średnie przedsiębiorstwa, a 18,27% duże przedsiębiorstwa.

WDRAŻANIE RPO W OPINII INSTUCJI ZEWNETRZNYCH

W raporcie Dostęp do informacji oraz systemy wyboru projektów w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych, opublikowanym w marcu 2009 r. przez Instytut Sobieskiego, niezależny ośrodek analityczno-badawczy z Warszawy dobrze oceniono:
-    samodzielność i autonomię Instytucji Zarządzającej RPO WD w przygotowaniu
i wdrażaniu programu.
-    Kryteria  oceny wniosków o dofinansowanie – przyznano  województwu dolnośląskiemu (wraz z województwami lubelskim i kujawsko-pomorskim) pierwsze miejsce pod względem przejrzystości procedur oceny wniosku o dofinansowanie.
-     procedurę naboru asesorów/ekspertów oceniających wnioski. Deklaracje bezstronności podpisywane przez asesorów /ekspertów wskazano jako najlepsze w kraju (tylko w woj. dolnośląskim w deklaracji zawarto pouczenie o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych informacji)
-    średnia długość procesu oceny, który wynosi 82 dni (pierwsze miejsce w kraju)
-    działania promocyjno-informacyjne - przykładne, godne naśladowania
i charakteryzujące się szczególną aktywnością. Podkreślono stosowanie rozwiązań wykraczających poza standardowe praktyki informacyjno-promocyjne; wysoko oceniony został profesjonalizm Punktu Informacyjno-Kontaktowego działającego przy IZ RPO WD.

IZ RPO WD jako jedna z pierwszych w kraju już w listopadzie 2008 r. uruchomiła sieć 8 regionalnych punktów informacyjnych (wytyczne MRR narzucały obowiązek utworzenie min. 4 takich punktów w naszym województwie).

PAKIET ANTYKRYZYSOWY

Przypomnijmy, że znaczne przyspieszenie w realizacji RPO, to efekt wdrażanego przez Marszałka Województwa – Marka Łapińskiego „Pakietu Antykryzysowego”. Jednym z głównych jego filarów jest właśnie przyspieszenie wykorzystania funduszy europejskich oraz wsparcie projektów mających wpływ na zmniejszenie skutków kryzysu i realizujących strategię rozwoju. Przyspieszenie w zakresie wykorzystania środków z RPO WD następuje na wszystkich etapach jego wykorzystania, m.in. poprzez: przyspieszenie naborów, sprawną informację dla beneficjentów, szybkie i skuteczne mechanizmy oceny wniosków i rozliczania projektów. Szczególnie istotnym elementem programu przyspieszania wdrażania funduszy europejskich jest zwiększenie przez Instytucję Zarządzającą wsparcia dla przedsiębiorstw.