Strategia dla Polski Zachodniej

Spotkanie w Zielonej Górze jest efektem inicjatywy marszałka województwa dolnośląskiego Marka  Łapińskiego, który wystąpił z propozycją przygotowania dokumentu strategicznego dla Polski Zachodniej, na wzór Programu Rozwoju Polski Wschodniej 2007-2013.

Strategia dla pogranicza zachodniego ma być opracowana we współpracy z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, tak aby stanowisko „ściany zachodniej” było uwzględnione w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego (KSRR), nad którą pracuje Ministerstwo. 

-Warto połączyć siły i podjąć wspólne działania – powiedział na konferencji prasowej marszałek woj. lubuskiego Marcin Jabłoński. Zapewnił, że do rozmów o strategii zostanie również zaproszony marszałek województwa wielkopolskiego. Marcin Jabłoński wyraził nadzieję na kolejne spotkanie z marszałkami, które ma odbyć się w maju br. we Wrocławiu. Finalne rozmowy planowane są z kolei w październiku, a ma w nich uczestniczyć również strona niemiecka.

- Efektem naszych wspólnych działań ma być Program Operacyjny dla Polski Zachodniej – powiedział Marek Łapiński. Marszałek woj. dolnośląskiego podkreślał  znaczenie inicjatywy Partnerstwo dla Odry, czyli współpracy polskich i niemieckich regionów przygranicznych i wspomniał o nowych możliwościach pozyskania funduszy europejskich.

Marszałkowie zachodnich województw rozmawiali także o funkcjonowaniu i problemach kolei regionalnych. Zobowiązali się do podjęcia wszelkich działań zmierzających do poprawy ich obecnej sytuacji.

Strategia dla Polski Zachodniej a Program Operacyjny

Zgodnie z Krajową Strategią Rozwoju Regionalnego na lata 2010-2020, w związku z porządkowaniem procesu programowania strategicznego, rząd nie planuje nowych strategii ponadregionalnych. W ramach procesu programowania strategie rozwoju województw mają funkcjonować wraz ze strategiami na poziomie subregionalnym, a więc „wewnątrzregionalnymi”. Programy operacyjne natomiast mają mieć charakter wdrożeniowy, realizując cele polityki regionalnej państwa. To w nich, w ramach celu adresowanego do obszarów problemowych, przewiduje się możliwość „innych programów operacyjnych skierowanych na określony obszar problemowy wskazany w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego”. Dopuszczono więc możliwość opracowania programu operacyjnego, który będzie realizował cele zawarte w strategii. W dokumencie stwierdzono, że „dla realizacji działań dotyczących obszarów transgranicznych kontynuowane będą programy współpracy transgranicznej z udziałem środków Unii Europejskiej, ale ich liczba, zakres oraz sposób wdrażania mogą ulec zmianie w stosunku do sytuacji w perspektywie finansowej 2007-2013”.

Biorąc pod uwagę kwestie merytoryczne należy dokonać diagnozy społeczno–gospodarczej obszaru, szczególnie w kontekście pogranicza. Poza tym należy wytypować obszary tematyczne i przestrzenne wymagające strategicznej interwencji. Jednym z ich celów ma być wyznaczenie wspólnych zadań rozwojowych, spójnych z dokumentami strategicznymi szczebla rządowego oraz Strategiami Rozwoju Województw. Na spotkaniu założono do dalszej dyskusji trzy warianty terytorialne przyszłej Strategii Polski Zachodniej i opartego o nią programu operacyjnego:

1. Strategia/Program Operacyjny Pogranicza Zachodniego: 3 województwa przygraniczne tj. dolnośląskie, zachodniopomorskie, lubuskie.
2. Strategia/Program Operacyjny Polski Zachodniej – wariant wąski: województwo dolnośląskie, zachodniopomorskie, lubuskie oraz wielkopolskie.
3. Strategia/Program Operacyjny Polski Zachodniej – wariant szeroki: województwo dolnośląskie, zachodniopomorskie, lubuskie, wielkopolskie oraz dodatkowo województwa opolskie i śląskie.

Partnerstwo Odry

Jest to inicjatywa współpracy polskich i niemieckich regionów przygranicznych z włączeniem do niej Wielkopolski i Berlina w postaci Partnerstwa Odry. Powstała w 2006 r. W wyniku wspólnych prac sporządzono dokument „Osiem regionów – wspólny obszar komunikacyjny” wraz z załącznikiem. Dokument miał być podpisany na „II spotkaniu na Szczycie w ramach Partnerstwa Odry” w Poczdamie 13.01.2010 r., jednak z powodu braku konsensu strony polskiej i niemieckiej ostateczne wypracowanie priorytetów przeniesiono do Polsko-Niemieckiego Komitetu ds. Gospodarki Przestrzennej. Na nieformalnym posiedzeniu 25.02.2010 r. w Berlinie ustalono iż Komitet nie posiada kompetencji do wypracowania takiego dokumentu, dlatego w ramach Komitetu sporządzone zostanie stanowisko w formie graficznej oraz opisowej. W wyniku spotkania koordynatorów M. Zatheya z dolnośląskiego Wojewódzkiego Biura Urbanistycznego i Jensa Kuronola z BBSR 10.03.2010 r. w Berlinie ustalono szczegóły dot. sporządzenia mapy, m.in. tytuł roboczy opracowania „Stan i Perspektywy rozwoju ponadregionalnej infrastruktury transportowej w obszarze Partnerstwa Odry”. Mapa zamierzeń inwestycyjnych polskiego obszaru pogranicza położonego wzdłuż granicy polsko-niemickiej została wykonana na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury wspólnie przez biura planowania przestrzennego w Szczecinie, Zielonej Górze i Wrocławiu. Prezentacja opracowania odbyła się na konferencji „Transgraniczne planowanie przestrzenne - wizje i uwarunkowania realizacyjne” 13.05.2009 r. w Szczecinie.