Fundusze strukturalne są – obok Funduszu Spójności i Europejskiego Banku Inwestycyjnego – narzędziami realizacji polityki Unii Europejskiej, która zmierza do wyrównywania różnic społecznych i gospodarczych w krajach członkowskich.
W latach 2004 - 2006 funkcjonowały cztery fundusze: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa (FIWR).
W latach 2007 - 2013 funkcjonują dwa fundusze strukturalne - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Europejski Fundusz Społeczny oraz Fundusz Spójności. Za ich pomocą realizowane będą 3 cele polityki regionalnej Unii Europejskiej:
Cel Konwergencja został wyznaczony po to, aby tworzyć warunki sprzyjające wzrostowi oraz niwelować różnice pomiędzy państwami członkowskimi i regionami.
Celem objęte są 84 regiony w siedemanstu państwach Unii, w których poziom PKB przypadający na mieszkańca jest niższy od 75 % przeciętnej europejskiej (średnie PKB UE minus 25). Dodatkowo cel Konwergencja obejmuje szesnaście regionów, w których poziom PKB nieznacznie tylko przewyższa próg przeciętnej europejskiej, objętych wygasającą pomocą przejściową w związku z efektem statystycznym rozszerzenia Unii Europejskiej.
Fundusze dostępne w ramach celu Konwergencja wynoszą 282,8 miliardów euro, co stanowi 81,5 % ogółu środków.
Cel Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie zmierza do umocnienia konkurencyjności i atrakcyjności regionów oraz do zwiększenia zatrudnienia. Czyni to w dwojaki sposób. Po pierwsze poprzez programy rozwoju pomagające regionom w przewidywaniu i propagowaniu przemian gospodarczych poprzez innowacje i promowanie ochrony środowiska, społeczeństwa opartego na wiedzy i przedsiębiorczości. Po drugie zwiększa liczbę i poprawia jakość miejsc pracy dzięki przystosowaniu pracowników do zmian i inwestycjom w kapitał ludzki.
W Unii Europejskiej, liczącej 27 państw, do objęcia pomocą w wysokości 55 miliardów euro zakwalifikuje się łącznie 168 regionów.
Cel Europejska współpraca terytorialna ma umocnić współpracę transgraniczną w drodze wspólnych inicjatyw na szczeblu lokalnym i regionalnym, współpracy międzynarodowej i międzyregionalnej.
Ludność żyjąca w strefach nadgranicznych liczy 181,7 milionów ludzi (37,5 % ogółu populacji Unii Europejskiej). Wszystkie regiony i wszyscy obywatele Unii objęci są jednym z 13 istniejących obszarów współpracy międzynarodowej. 8,7 miliardów euro (2,5 % ogółu środków) przeznaczonych na ten cel zostanie podzielone następująco: 6,44 miliardów euro na działania transgraniczne, 1,83 miliardów euro na międzynarodowe, i 445 milionów euro na współpracę międzyregionalną.
Źródło: Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej

