rozmiar czcionki: A | A | A

zDolny Śląsk

"zDolny Śląsk"

Dolnośląski System Wspierania Uzdolnień


W Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego edukacja zajmuje szczególne miejsce stanowiąc zarówno cel sam w sobie, jak i podstawowe narzędzie w osiąganiu pozostałych celów strategicznych. Przed edukacją dolnośląską postawiono więc zadania na miarę potrzeb i aspiracji integrującego się regionu. Najważniejsze z nich określa tzw. matryca działań strategicznych. Jak podkreślono w Strategii..., a potwierdzają to pierwsze realizowane przedsięwzięcia, znaczące w skali regionu efekty uzyskać można dzięki synergii pojedynczych inicjatyw, programów i pomysłów. W ten właśnie sposób, integrując wokół użytego w Strategii, jakże wymownego, anagramu – zDolny Śląsk kilka różnych pomysłów i inicjatyw zbudowano program, który przyjął się pod nazwą Dolnośląski System Wspierania Uzdolnień. Już w samej nazwie kryje się podstawowy paradygmat myślenia i działania w ramach Systemu...:
- wachlarz uzdolnień jest otwarty i szeroki, a w każdym młodym człowieku zdeponowany jest pewien „ukryty skarb”;
- uzdolnienia charakteryzuje złożoność i dynamika, a punktem odniesienia winny być uwarunkowania lokalne (klasa, szkoła, gmina, powiat);
- kształcenie i wspieranie uzdolnień to nie tylko domena szkoły, a prawidłowy rozwój talentów nie może się jedynie sprowadzać do maksymalizowania osiągnięć szkolnych;
- inicjatywy i działania lokalne stanowiące elementy systemu (podsystem) są koordynowane oraz wspierane z poziomu województwa.

Dolnośląski System Wspierania Uzdolnień, jako jedyny w takim wymiarze w Polsce, konstruowany jest na trzech podstawowych filarach:
Pierwszy i zarazem najważniejszy to bezpośrednie wspieranie szkół i nauczycieli w zakresie pracy z uczniami o indywidualnych, specyficznych predyspozycjach i potrzebach.

Z poziomu województwa zadania te realizuje i koordynuje Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu. W pierwszym okresie, szczególnie ważnym dla spójności i efektywności Systemu..., skupiono się przede wszystkim na:
- doskonaleniu nauczycieli w zakresie pracy z uczniem zdolnym,
- kształceniu szkolnych liderów wspierania uzdolnień,
- tworzeniu lokalnych grup wsparcia dla szkolnych liderów wspierania uzdolnień,
- powoływaniu szkolnych zespołów wspierania uzdolnień,
- powstawaniu szkolnych programów rozwijania zainteresowań i uzdolnień,
- budowaniu dolnośląskiej sieci szkół wspierających uzdolnienia,
- angażowaniu środowisk lokalnych w programy, projekty edukacyjne i ich finansowanie,
- nawiązywaniu współpracy między szkołami przez podejmowanie wspólnych przedsięwzięć w zakresie wspierania uzdolnień,

Kolejnym przedsięwzięciem w ramach systemu jest tworzenie Dolnośląskiej Sieci Szkół Wspierających Uzdolnienia, której założenia modelowe brzmią:
- równoprawność – każda szkoła w sieci ma takie same prawa i obowiązki
- masowość – celem jest włączenie do sieci jak największej liczby szkół
- aktywność – każda szkoła w sieci podejmuje działania innowacyjne na rzecz wspierania uzdolnień
- otwartość – szkoły chętnie współpracują, udostępniają swoje pomysły, dzielą się doświadczeniem
- środowiskowość – szkoły włączają w szerokim zakresie wszystkie podmioty lokalnej społeczności w działania na rzecz wspierania uzdolnień.

Każda szkoła może ubiegać się o członkostwo w takiej sieci. Musi jednak spełnić określone warunki, a zatem:
- szkoła stale doskonali się w obszarze wspierania uzdolnień. Szkoła stale organizuje i uczestniczy w formach wspierania uzdolnień
- szkoła ma przygotowanego i aktywnego szkolnego lidera wspierania uzdolnień.
- w szkole skutecznie działa Zespół Wspierania Uzdolnień.
- szkoła posiada przygotowany i wdrażany Program Rozwijania Zainteresowań i Uzdolnień.
- szkoła prowadzi monitoring swoich działań w zakresie wspierania uzdolnień.
- szkoła nawiązała szeroką współpracę z rodzicami, samorządem lokalnym i innymi szkołami w zakresie wspierania uzdolnień.
- szkoła efektywnie promuje osiągnięcia swoich uczniów
- szkoła w sposób uporządkowany dokumentuje swoje działania w ramach wspierania uzdolnień.

Przystąpienie do Sieci stwarza możliwość:
- udziału w realizacji projektów edukacyjnych skierowanych do uczniów zdolnych i nauczycieli,
- pozyskiwania regionalnych środków finansowych przeznaczonych na wspieranie uzdolnień,
- uczestnictwa w formach wspierania uzdolnień organizowanych regionalnie – konkursy, konferencje, szkolenia,
- nawiązania współpracy z innymi szkołami, wymiany doświadczeń i wspólnych przedsięwzięć

Drugi filar Systemu... pozwala na przygotowywanie, koordynowanie i finansowanie różnorodnych projektów stanowiących formy pracy z uczniem zdolnym. Wprost niespotykane możliwości pojawiły się tu w momencie pozyskania dla naszego systemu organizatorów i większości uczestników Dolnośląskiego Festiwalu Nauki. Osobiste zaangażowanie się wielu pracowników naukowych zaowocowało kilkudziesięcioma ofertami różnych instytutów wrocławskich uczelni skierowanymi do uzdolnionej młodzieży pragnącej uczestniczyć w ciekawych zajęciach prowadzonych przez pracowników naukowych. O niezwykłym wręcz zaangażowaniu środowisk akademickich na rzecz wspierania uzdolnień świadczy fakt stałej gotowości kilkunastu instytutów do prowadzenia w ciągu roku szkolnego kół zainteresowań nawet w odległych miejscowościach Dolnego Śląska.

Znaczącym przedsięwzięciem są konkursy pod hasłem: zDolny Ślązak Gimnazjalista.

Tytuł laureata i finalisty uczniów kl. III z testu badania kompetencji w danej dziedziny konkursowej na podstawie porozumienia pomiędzy Dolnośląskim Kuratorem Oświaty a Okręgową Komisja Egzaminacyjną. Ponadto na podstawie Postanowienia Dolnośląskiego Kuratora Oświaty odpowiedni wpis na świadectwie ukończenia szkoły jest honorowany w czasie przyjęć do szkoły ponadgimnazjalnej.

Szeroka oferta konkursowa dla gimnazjalistów stwarza okazję do rozpoznania własnych możliwości, uświadomienia własnego potencjału intelektualnego i obszaru zainteresowań. Z punktu widzenia wyboru odpowiedniej ścieżki edukacyjnej jest to niezwykle istotne. Podjęcie przez 15-latka czy 16–latka odpowiedniej decyzji w tej sprawie, rokuje pomyślną karierę zawodową. Zadanie to jest realizowane na zasadzie trójstronnego porozumienia: Województwo Dolnośląskie – Dolnośląski Kurator – Dolnośląskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Informacji Pedagogicznej.

Trzeci filar Dolnośląskiego Systemu Wspierania Uzdolnień stanowi jego składową finansową. Najważniejszym elementem jest tu system stypendialny. Oparty on jest na współpracy Województwa Dolnośląskiego z Fundacją Edukacji Międzynarodowej z siedzibą we Wrocławiu. Obie umawiające się strony przyjęły na siebie obowiązek zabiegania o środki finansowe przeznaczane na ten cel. Odpowiednimi uchwałami organów wykonawczych powołano również Dolnośląską Radę Wspierania Uzdolnień oraz jej Kapitułę, której stałymi członkami są: Marszałek Województwa Dolnośląskiego oraz Prezes Fundacji Edukacji Międzynarodowej, a zwykłymi: przedstawiciel Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola, Dolnośląski Kurator Oświaty, członek Zarządu Miasta Wrocławia ds. oświaty, dyrektor Dolnośląskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli oraz dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Marszałkowskiego. Do Dolnośląskiej Rady... zaproszeni natomiast zostali przedstawiciele: szkół wyższych różnego typu, organizacji pracodawców, mediów, stowarzyszeń wójtów i burmistrzów, konwentu starostów, dyrektorów szkół.

Dolnośląska Rada Wspierania Uzdolnień przyjęła na siebie następujące obowiązki:
- współdziałanie ze wszystkimi podmiotami działającymi na rzecz Dolnośląskiego Systemu Wspierania Uzdolnień,
- inspirowanie nowych kierunków działania,
- powoływanie i odwoływanie członków Kapituły,
- dokonywanie okresowej ewaluacji funkcjonowania Dolnośląskiego Systemu Wspierania Uzdolnień.

Natomiast do zadań Kapituły należy:
- promowanie i koordynowanie Dolnośląskiego Systemu Wspierania Uzdolnień,
- opracowywanie i realizowanie rocznych oraz wieloletnich programów działania,
- projektowanie dolnośląskiego systemu staży, stypendiów i nagród dla uzdolnionych oraz dokonywanie jego modyfikacji,
- przygotowywanie i realizowanie planów finansowych (roczne i wieloletnie) związanych z potrzebami DSWU,
- uchwalanie regulaminów i aktów wewnętrznych,
- realizowanie uchwał Rady,
- powoływanie stałych i doraźnych gremiów opiniodawczo-doradczych, odpowiednio do realizowanych programów.

Efektem wspólnego działania jest m.in. rozstrzygnięcie dotychczas czternastu edycji konkursu stypendialnego. Ogółem stypendiami artystycznymi, naukowymi i sportowymi uhonorowano około 1000 młodych Dolnoślązaków.